Strefa wiedzy

Rola lidera w zespole

To ostatnie wezwanie na pokład. Z głośników wybrzmiewa Twoje nazwisko. Biegniesz, ile sił w nogach, aby zdążyć – w końcu lot nie kosztował tak mało. Głupio by było zostać na lądzie. Widzisz odprawę. Dajesz kartę pokładową do sprawdzenia. Wchodzisz. Sukces! Wygodnie zajmujesz miejsce w wyznaczonym fotelu. Z uśmiechem na ustach zakładasz słuchawki, puszczasz ulubiony kawałek na Spotify i zanurzasz się w dźwiękach popowego kawałka. Przelatuje jeden utwór. Drugi, trzeci. Cały album. I nic. Stoicie na lotnisku. Nie ma żadnej informacji, dlaczego nie wylatujecie. Stewardessy latają w popłochu po pokładzie. Pasażerowie wpadają w panikę. Ta przerażająca wizja na szczęście nie wydarza się na lotnisku. Tam jest wszystko zaplanowane. Ale bardzo często mamy z nią do czynienia w firmach. Brakuje komendy z góry, która da zielone światło do startu. Brakuje spoiwa, które zjednoczy zespół i pozwoli osiągać wyniki. W przypadku pokładu samolotu tym spoiwem jest kapitan. W przypadku biznesu – lider.

Rola lidera w zespole – zadania lidera

Pamiętam, że jeszcze 20 lat temu lider był utożsamiany z silną jednostką, która podchodziła autorytarnie do zarządzania. Co powiedział lider, musiało być wdrażane. Jeśli coś było nie po jego myśli – było błędem. Lider wypowiadał się niemal zawsze ex cathedra. Miał monopol na prawdę. Był sterem, żeglarzem, okrętem.

Chyba nie muszę mówić, że nie jest to wymarzony system rządów. W takich warunkach wygrywali liderzy, którzy mieli intuicję lub po prostu farta. Ci z większym fartem zachodzili dalej, a ci z mniejszym szybko byli strącani ze stołka. Nierzadko tym drugim zarzucało się brak konsekwencji, pewności siebie, asertywności czy po prostu brak umiejętności zarządzania zespołem.

Dzisiaj sprawy mają się zgoła inaczej.

Nowoczesny lider nie jest autorytarnym księciem, który wydaje rozkazy, nie słuchając w ogóle pracowników i traktując ich potrzeby oraz pomysły po macoszemu. Dzisiejszy lider słucha, widzi, czuje i troszczy się o swój „ul”. Zdaje sobie sprawę z tego, że to do niego należy ostateczna decyzja, ale nie jest głuchy ani ślepy na rozwiązania, które są proponowane przez członków zespołu.

Jaka jest dzisiaj rola lidera w zespole?

Przewodzi grupie, nadając jej misję.
Wyznacza kierunek działania, który stanowi dla reszty mapę do celu.
Podejmuje decyzje ostateczne, za które odpowiada.
Wspiera pracowników, którzy pracują na wspólny sukces.
Motywuje zespół do działania w strategicznych momentach.
Jest obecny w życiu zespołu i nie odcina się od niego.
Jest otwarty na pomysły płynące od pracowników.
Układa strategię działania, aby nie błądzić po omacku.
Monitoruje, analizuje i optymalizuje postępy prac.

W telegraficznym skrócie – dzisiaj nie ma już „przynieś, wynieś, pozamiataj”, a zamiast tego jest pełne zaangażowanie i empatia. Tak rolę lidera rozumieją organizacje, o których słyszysz w mediach.

Cechy lidera

Pomyślisz: „Taki lider musi być wszechstronnie uzdolniony”. I wiesz co? Masz rację. To nie jest stanowisko dla każdej osoby. Trzeba zdobyć zestaw niezbędnych kompetencji, aby

Dlatego najczęściej liderami są mianowane osoby z większym stażem i doświadczeniem. Zdarzają się wyjątki, z tym się nie będę sprzeczał. Ale ten wyjątek musi mieć solidną motywację, która np. kryje się pod hasłem: „młodzi i ambitni”. Pewnie wiesz, co mam na myśli 😉

Jakie są cechy dobrego lidera? Wyróżniam ich 5 (niech to będzie szczęśliwa piątka).

Motywowanie pracowników

Średni poziom zaangażowania w pracę w Europie wynosi zaledwie 52%. Niewiele. Potrzebna jest motywacja, ale nie ta najprostsza – finansowa. Bo ona działa w krótkim terminie. Po pewnym czasie pracownik zauważa, że większa wypłata niewiele więcej zmienia w jego życiu, a jednocześnie firma dochodzi do granicy rentowności.

Motywacji należy szukać gdzie indziej – w kulturze organizacyjnej, w misji, w benefitach pracowniczych a przede wszystkim w głęboko ukrytych potrzebach. Chodzi o to, aby lider stworzył takie środowisko, do którego ludzie chcą wracać. I kiedy o 7 rano wstają z łóżka, to na ich twarzy uśmiech i podekscytowanie, a nie żal czy marazm.

O tym, jak motywować pracowników napisałem odrębny artykuł.

Zwięzła i zrozumiała komunikacja

Wiem, że nikt się nie przyzna do tego, że nie umie spójnie mówić. Nie chcę też rzucać stwierdzeń na wyrost, że X% pracowników ma problem z komunikacją. Z mojego doświadczenia wynika, że wiele sporów, niejasności i konfliktów w organizacji bierze się właśnie z braków komunikacyjnych.

Błędnie wypowiedziane oczekiwania. Brak feedbacku. Kultura monologu, zamiast dialogu. Brak wspólnej misji. Brak systemu komunikacji.

Tego jest sporo. A od lidera wymaga się najwięcej, dlatego zmiany w komunikacji wewnątrz zespołu powinny wyjść od niego. Do tego dokładamy opracowanie procedur związanych z delegowaniem zadań i egzekwowanie wprowadzonych zasad.

Rozwiązywanie konfliktów

Gdzie są ludzie, tam są konflikty. To nieuniknione. Ale z całą pewnością można uniknąć reperkusji płynących z konfliktu, który długo jest nierozwiązany.

Dobry lider powinien mieć umiejętność szybkiego zlokalizowania konfliktu, zrozumienia jego genezy i doprowadzenia do szybkiego rozwiązania. Bo każdy dzień konfliktu powoduje narastanie problemów.

Tutaj napisałem o tym, jak rozwiązywać konflikty między pracownikami.

Empatyczne podejście

Liderowi nie może zabraknąć empatii. Nie na tym stanowisku. Nie w dzisiejszych czasach. Do trenowania empatii polecam NVC, które wyposaży Cię w kompetencję empatycznego przywództwa. Tutaj przygotowałem praktyczny przewodnik NVC dla liderów.

Delegowanie zadań

To się wiąże z punktem o komunikacji, ale w przypadku pracy lidera, efektywne delegowanie zadań jest tak istotne, że postanowiłem stworzyć osobny punkt.

Brak delegowania lub też niezrozumiałe komunikaty zaburzają workflow w firmie. Powodują opóźnienia i narastające napięcie wewnątrz organizacji. W tym wszystkim najważniejsze jest to, aby lider nie zagubił się w gąszczu informacji i nie zbierał ich na kupkę pt. „kiedyś się za to wezmę”, tylko jak najszybciej delegował zadania dalej, aby mogły być realizowane.

Podejmowanie decyzji

To chyba cecha, która jest bezpośrednio utożsamiana z liderem. W końcu to na jego barkach spoczywa odpowiedzialność. Czasem musi twardo zarządzić i postawić na swoim, ale to nie zwalnia go z obowiązku wysłuchania pomysłów specjalistów i ekspertów, którymi się otacza. Twardość w zasadach. Miękkość w działaniu.

Rozwój kompetencji

I tu nie tyle chodzi o kompetencje własne, bo to jest oczywistością, a o kompetencje zespołu. Lider powinien mieć dobre „oko”. Widzieć więcej niż reszta.

Jeśli zauważy, że któryś z pracowników dużo szybciej wykonuje zadania planistyczne, to być może jest to sygnał, aby takiego pracownika uczynić koordynatorem projektu. To wymaga wysłania go na warsztaty w tym zakresie.

A jeśli jakiś pracownik ma wyższą skuteczność sprzedażową, to być może warto z niego uczynić lidera działu handlowego, który będzie odpowiadał za wewnętrzne szkolenia pozostałych handlowców.

Lider powinien być czujny i wyczulony na takie sygnały, aby nie przespać momentu.

Dobry lider – podsumowanie

Bycie dobrym liderem nie jest zarezerwowane dla elitarnej grupy. W czasach kapitalizmu najlepszymi liderami będą ci, którzy podniosą słupki wspomnianych wyżej kompetencji na maxa.

Będą słuchać, widzieć, czuć i żyć życiem firmy. Chwycą odpowiedzialność w swoje ręce, ale jednocześnie nie będą obojętni na słowa, które będą docierały z najbliższego otoczenia. Tak rozumiem nowoczesnego, skutecznego i produktywnego lidera, który wyniesie firmę na piedestał. A Ty?

Cześć,
jestem Michał

Wierzę, że empatyczna komunikacja jest kluczem do skuteczności. Chcę pokazać Ci jak się komunikować, aby zmniejszyć ilość konfliktów, zatrzymać wartościowych ludzi i motywować zespół do osiągania spektakularnych wyników.